ประกันสังคม ม.39 จ่ายเท่าไร คิดอย่างไร
ม.39 ใช้ฐานค่าจ้างคงที่เดือนละ 4,800 บาท สำหรับผู้ประกันตนทุกคน (ใช้มาตั้งแต่ 30 มีนาคม 2538) ไม่ว่าเงินเดือนเดิมตอนเป็น ม.33 จะเท่าไร และไม่เปลี่ยนตามเพดานค่าจ้างของ ม.33 ที่ปรับขึ้น กฎหมายกำหนดให้ผู้ประกันตน ม.39 ออกเงินสมทบ 2 เท่า และรัฐบาลออก 1 เท่า ของอัตราที่แต่ละฝ่ายจ่ายในกรณีเดียวกันของ ม.33 โดยไม่รวมกรณีว่างงาน
- ผู้ประกันตนจ่าย 9% ของ 4,800 บาท = 432 บาท ต่อเดือน แบ่งเป็น 3% สำหรับกรณีเจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ และตาย และ 6% สำหรับกรณีสงเคราะห์บุตรและชราภาพ
- รัฐบาลสมทบ 2.5% = 120 บาท ต่อเดือน เงินส่วนนี้ไม่ได้เรียกเก็บจากผู้ประกันตน
ที่อัตราปกติในปี 2569 ผู้ประกันตน ม.39 ทุกคนจ่ายเดือนละ 432 บาท และรัฐบาลสมทบให้อีกเดือนละ 120 บาท ยกเว้นเดือนมกราคม 2569 ถึงพฤษภาคม 2569 ใน 9 จังหวัดที่มีประกาศลดเงินสมทบ ซึ่งจ่ายเดือนละ 283 บาท
ใครสมัคร ม.39 ได้
- เคยเป็นผู้ประกันตน ม.33 และจ่ายเงินสมทบมาแล้วอย่างน้อย 12 เดือน ไม่จำเป็นต้องติดต่อกัน
- ความเป็นผู้ประกันตน ม.33 สิ้นสุดลงเพราะออกจากงาน
- แจ้งความประสงค์ต่อสำนักงานประกันสังคม (แบบ สปส.1-20) ภายใน 6 เดือนนับจากวันที่ความเป็นผู้ประกันตน ม.33 สิ้นสุด ซึ่งหน้าเว็บของสำนักงานอธิบายว่านับจากวันที่ออกจากงาน
- ไม่เป็นผู้ได้รับประโยชน์ทดแทนกรณีทุพพลภาพจากกองทุนประกันสังคม
ทั้งมาตรา 39 และหน้าเว็บของสำนักงานประกันสังคมไม่ได้ระบุเงื่อนไขเรื่องอายุของผู้สมัครไว้ ถ้าไม่แน่ใจควรสอบถามสำนักงานก่อนสมัคร เดือนที่ส่ง ม.39 นับรวมกับเดือนที่ส่ง ม.33 เป็นระยะเวลาส่งเงินสมทบของกรณีชราภาพ ผู้ที่ไม่ได้เป็นผู้ประกันตน ม.33 หรือ ม.39 และมีคุณสมบัติครบ สมัคร ม.40 ได้
จ่ายเงินสมทบเมื่อไร และถ้าจ่ายช้า
- จ่ายเงินสมทบเดือนละครั้ง ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป เช่น เงินสมทบเดือนกันยายน 2569 ชำระภายในวันที่ 15 ตุลาคม 2569
- ถ้าจ่ายช้าหรือไม่ครบ ต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 2 ต่อเดือนของเงินสมทบที่ยังไม่ได้จ่าย
- เงินสมทบเดือนพฤศจิกายน 2568 ถึงเมษายน 2569 ของผู้ประกันตนที่ขึ้นทะเบียนใน 9 จังหวัด (ตรัง นครศรีธรรมราช นราธิวาส ปัตตานี พัทลุง ยะลา สงขลา สตูล สุราษฎร์ธานี) ได้ขยายเวลาชำระออกไป 6 เดือน ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2568 ที่ชำระภายในวันที่ 15 มิถุนายน 2569 ถึงเดือนเมษายน 2569 ที่ชำระภายในวันที่ 15 พฤศจิกายน 2569
ความเป็นผู้ประกันตน ม.39 สิ้นสุดเมื่อไร
- เสียชีวิต
- กลับไปเป็นผู้ประกันตน ม.33 อีกครั้ง
- แจ้งลาออกจากความเป็นผู้ประกันตนต่อสำนักงานประกันสังคม
- ไม่ส่งเงินสมทบ 3 เดือนติดต่อกัน (สิ้นสุดตั้งแต่เดือนแรกที่ไม่ได้ส่ง)
- ภายในระยะเวลา 12 เดือน ส่งเงินสมทบไม่ครบ 9 เดือน (สิ้นสุดในเดือนที่ส่งไม่ครบ)
ถ้าสิ้นสุดเพราะลาออกหรือส่งเงินสมทบไม่ครบตามเงื่อนไข และเข้าเงื่อนไขการเกิดสิทธิไว้แล้ว ยังได้รับความคุ้มครองกรณีเจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ และตายต่ออีก 6 เดือน แต่เงินสงเคราะห์บุตรไม่ได้ต่อ
สิทธิประโยชน์ ม.39 เทียบกับ ม.33
ม.39 คุ้มครอง 6 กรณีเหมือน ม.33 ยกเว้นกรณีว่างงาน แต่เงินทดแทนที่คิดจากค่าจ้างของ ม.39 ใช้ค่าจ้างคงที่ 4,800 บาท ต่อเดือน จึงต่ำกว่าของ ม.33 สำหรับคนที่เคยได้เงินเดือนสูงกว่านั้น
| สิทธิ | ม.33 | ม.39 |
|---|---|---|
| ค่าจ้างที่ใช้คิดเงินทดแทน | ค่าจ้างจริง ไม่เกินเพดาน 17,500 บาท | คงที่ 4,800 บาท ต่อเดือน |
| เจ็บป่วย: เงินทดแทนการขาดรายได้ | สูงสุด 291.67 บาท ต่อวัน | 80 บาท ต่อวัน |
| คลอดบุตร: ค่าคลอดเหมาจ่าย | 15,000 บาท ต่อครั้ง | 15,000 บาท ต่อครั้ง |
| คลอดบุตร: เงินสงเคราะห์การหยุดงาน | สูงสุด 26,250 บาท ต่อครั้ง | 7,200 บาท ต่อครั้ง |
| ทุพพลภาพ | คุ้มครอง | คุ้มครอง |
| ตาย | คุ้มครอง | คุ้มครอง |
| สงเคราะห์บุตร | 1,000 บาท ต่อบุตร 1 คนต่อเดือน | 1,000 บาท ต่อบุตร 1 คนต่อเดือน |
| ชราภาพ (บำนาญหรือบำเหน็จ) | คุ้มครอง | คุ้มครอง โดยเดือนที่ส่ง ม.39 นับค่าจ้างเป็น 4,800 บาท |
| ว่างงาน | คุ้มครอง | ไม่คุ้มครอง |
ตัวเลขของ ม.33 เป็นยอดสูงสุดเมื่อค่าจ้างถึงเพดานทุกเดือนในช่วงที่ใช้คำนวณ สำนักงานประกันสังคมยังไม่มีตัวอย่างอธิบายกรณีนี้ ผลคำนวณใช้หลักเกณฑ์ตามกฎหมาย โปรดสอบถามสำนักงานเพื่อยืนยัน
สำหรับเงินบำนาญชราภาพ เดือนที่ส่ง ม.39 นับเป็นค่าจ้าง 4,800 บาท ในค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย ถ้า 60 เดือนสุดท้ายเป็น ม.39 ทั้งหมดและส่งเงินสมทบครบ 180 เดือน จะได้บำนาญเดือนละ 960 บาท ตามสูตรที่ใช้อยู่ปัจจุบัน (สูตรใหม่ CARE ยังไม่มีผลบังคับใช้) คำนวณของคุณเองได้ที่เครื่องคำนวณบำนาญชราภาพ
ม.39 ลดหย่อนภาษีได้
เงินสมทบที่ผู้ประกันตน ม.39 จ่ายเอง นำไปลดหย่อนภาษีได้ตามที่จ่ายจริงในปีภาษี โดยนับตามวันที่จ่าย ถ้าจ่ายเดือนละ 432 บาท ตรงเวลาครบทุกเดือนของปี 2569 ลดหย่อนได้ 5,184 บาท ส่วนที่รัฐบาลสมทบนำมาลดหย่อนไม่ได้ ดูรายละเอียดที่ประกันสังคมลดหย่อนภาษี
การลดเงินสมทบชั่วคราวและการเลือกจังหวัด
บางช่วงรัฐบาลลดเงินสมทบเป็นการชั่วคราว รวมถึงเฉพาะพื้นที่ที่ประสบภัยพิบัติร้ายแรง สำหรับ ม.39 ดูจากจังหวัดที่ผู้ประกันตนขึ้นทะเบียน ครั้งล่าสุดคือเดือนธันวาคม 2568 ถึงเดือนพฤษภาคม 2569 ใน 9 จังหวัด ได้แก่ ตรัง นครศรีธรรมราช นราธิวาส ปัตตานี พัทลุง ยะลา สงขลา สตูล สุราษฎร์ธานี ลดเหลือเดือนละ 283 บาท
เครื่องคำนวณนี้ใช้อัตราปกติเป็นค่าเริ่มต้น ให้เลือกจังหวัดใน “ตัวเลือกเพิ่มเติม” เพื่อดูเดือนที่มีประกาศลดหรือขยายเวลาชำระ ตรวจสอบประกาศล่าสุดเมื่อ 29 กันยายน 2569