ประกันสังคม ม.40 คืออะไร ใครสมัครได้
ม.40 เป็นประกันสังคมที่สมัครเองโดยสมัครใจ สำหรับแรงงานนอกระบบและผู้ประกอบอาชีพอิสระที่ไม่ได้เป็นลูกจ้างในระบบประกันสังคม ผู้ประกันตนเลือกจ่ายเงินสมทบได้ 3 ทางเลือก และรัฐบาลสมทบเพิ่มให้ส่วนหนึ่ง เงินที่ได้รับในแต่ละกรณีเป็นอัตราคงที่ตามทางเลือก ไม่ได้คิดจากรายได้
ผู้ที่สมัคร ม.40 ได้ต้องมีคุณสมบัติครบทุกข้อ
- อายุไม่ต่ำกว่า 15 ปีบริบูรณ์ และไม่เกิน 65 ปีบริบูรณ์ ในวันที่สมัคร
- มีสัญชาติไทย หรือเป็นบุคคลที่มีเลขประจำตัวขึ้นต้นด้วย 0, 6 หรือ 7 (ยกเว้นขึ้นต้นด้วย 00)
- ไม่เป็นผู้ประกันตน ม.33 หรือ ม.39
- ไม่เป็นสมาชิกกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ
ผู้ที่เคยส่งเงินสมทบ ม.33 มาแล้วอย่างน้อย 12 เดือน และออกจากงานมาไม่เกิน 6 เดือน มีอีกทางหนึ่งคือสมัคร ม.39 ซึ่งจ่ายเดือนละ 432 บาท และได้สิทธิต่างจาก ม.40 ดูเงื่อนไขที่ประกันสังคม ม.39
เงินสมทบ ม.40 แต่ละทางเลือก
- ทางเลือกที่ 1 จ่ายเดือนละ 70 บาท รัฐบาลสมทบอีก 30 บาท รวมเข้ากองทุนเดือนละ 100 บาท ถ้าจ่ายครบทุกเดือนเป็นเงิน 840 บาท ต่อปี
- ทางเลือกที่ 2 จ่ายเดือนละ 100 บาท รัฐบาลสมทบอีก 50 บาท รวมเข้ากองทุนเดือนละ 150 บาท ถ้าจ่ายครบทุกเดือนเป็นเงิน 1,200 บาท ต่อปี
- ทางเลือกที่ 3 จ่ายเดือนละ 300 บาท รัฐบาลสมทบอีก 150 บาท รวมเข้ากองทุนเดือนละ 450 บาท ถ้าจ่ายครบทุกเดือนเป็นเงิน 3,600 บาท ต่อปี
จ่ายเงินสมทบเป็นรายเดือน และจ่ายล่วงหน้าได้ครั้งละไม่เกิน 12 เดือน แต่จ่ายย้อนหลังไม่ได้ เดือนที่ไม่ได้จ่ายจึงไม่นับเป็นเดือนที่ส่งเงินสมทบ เปลี่ยนทางเลือกได้ปีละ 1 ครั้ง โดยมีผลตั้งแต่เดือนถัดจากเดือนที่แจ้งสำนักงานประกันสังคม
แต่ละทางเลือกเหมาะกับใคร
ไม่มีทางเลือกที่ดีที่สุดสำหรับทุกคน ทางเลือกที่จ่ายมากกว่าได้สิทธิบางกรณีมากกว่า แต่ไม่ได้มากกว่าทุกกรณี ข้อเท็จจริงที่ช่วยตัดสินใจมีดังนี้ (ตามสิทธิที่ใช้ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569)
- ต้องการจ่ายน้อยที่สุด: ทางเลือกที่ 1 จ่ายเดือนละ 70 บาท คุ้มครองกรณีเจ็บป่วย ทุพพลภาพ และตาย
- ต้องการเงินก้อนเมื่ออายุ 60 ปีด้วย: ทางเลือกที่ 2 จ่ายเดือนละ 100 บาท ได้สิทธิกรณีเจ็บป่วย ทุพพลภาพ และตายเท่ากับทางเลือกที่ 1 และมีเงินบำเหน็จชราภาพ 50 บาท ต่อเดือนที่ส่ง บวกผลตอบแทน
- มีบุตรอายุไม่เกิน 7 ปี: มีเพียงทางเลือกที่ 3 ที่ได้เงินสงเคราะห์บุตร คนละ 300 บาท ต่อเดือน ไม่เกิน 2 คน โดยต้องส่งเงินสมทบ 24 ใน 36 เดือนก่อนเดือนที่มีสิทธิ และจ่ายเงินสมทบของเดือนนั้นแล้ว
- ต้องการความคุ้มครองสูงกว่า: ทางเลือกที่ 3 ได้เงินทุพพลภาพเดือนละ 1,500 บาท ถึง 3,000 บาท (ทางเลือกที่ 1 และทางเลือกที่ 2 ได้ 1,000 บาท ถึง 2,000 บาท) วันนอนโรงพยาบาลและหยุดพักรวม 90 วันต่อปี (ทางเลือกที่ 1 และทางเลือกที่ 2 ได้ 30 วัน) ค่าทำศพ 50,000 บาท และเงินบำเหน็จชราภาพ 150 บาท ต่อเดือนที่ส่ง พร้อมเงินเพิ่ม 10,000 บาท เมื่อส่งครบ 180 เดือน
- ข้อที่ควรรู้: เงินสงเคราะห์กรณีตาย 8,000 บาท (เมื่อส่งเงินสมทบครบ 60 เดือน) มีในทางเลือกที่ 1 และทางเลือกที่ 2 แต่ไม่มีในทางเลือกที่ 3
- ทุกทางเลือก: ไม่มีสิทธิกรณีว่างงานและกรณีคลอดบุตร
เงินบำเหน็จชราภาพ ม.40 คิดอย่างไร
เงินบำเหน็จชราภาพของ ม.40 คือเงินที่สะสมไว้ตามจำนวนเดือนที่ส่งเงินสมทบ ได้รับเป็นเงินก้อนเมื่ออายุ 60 ปีขึ้นไปและสิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตน ม.40
- ทางเลือกที่ 2: 50 บาท × จำนวนเดือนที่ส่ง บวกผลตอบแทน
- ทางเลือกที่ 3: 150 บาท × จำนวนเดือนที่ส่ง บวกผลตอบแทน และได้เพิ่มอีก 10,000 บาท เมื่อส่งครบ 180 เดือน
ผลตอบแทนประกาศเป็นรายปีโดยสำนักงานประกันสังคม อัตราล่าสุดคือ 3.58% ต่อปี ซึ่งอ้างอิงจากข่าวที่รายงานประกาศของสำนักงาน (แหล่งข้อมูลรอง) เครื่องคำนวณด้านบนจึงแสดงเฉพาะเงินต้น ไม่รวมผลตอบแทน ผู้ประกันตนทางเลือกที่ 2 และทางเลือกที่ 3 ออมเพิ่มได้ไม่เกินเดือนละ 1,000 บาท ซึ่งไม่ได้รวมอยู่ในตัวเลขของเครื่องคำนวณเช่นกัน
ยังไม่ชัดเจนว่าเดือนที่ส่งในทางเลือกอื่นนับรวมเพื่อรับเงินเพิ่มเมื่อส่งครบ 180 เดือนของทางเลือกที่ 3 หรือไม่ ถ้าเคยเปลี่ยนทางเลือก ควรสอบถามสำนักงานประกันสังคม ส่วนบำเหน็จชราภาพของ ม.33 และ ม.39 คำนวณได้ที่เครื่องคำนวณบำเหน็จชราภาพ
สิทธิ ม.40 ที่เปลี่ยนตั้งแต่ 1 มกราคม 2569
พระราชกฤษฎีกาฉบับที่ใช้ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ปรับสิทธิของ ม.40 หลายกรณี เงินสมทบที่จ่ายยังเท่าเดิม
- ทางเลือกที่ 1: เงินทุพพลภาพเดือนละ 1,000 บาท ถึง 2,000 บาท ได้รับตลอดชีวิต (เดิมเดือนละ 500 บาท ถึง 1,000 บาท ได้รับนาน 15 ปี)
- ทางเลือกที่ 2: เงินทุพพลภาพเดือนละ 1,000 บาท ถึง 2,000 บาท ได้รับตลอดชีวิต (เดิมเดือนละ 500 บาท ถึง 1,000 บาท ได้รับนาน 15 ปี)
- ทางเลือกที่ 3: เงินทุพพลภาพเดือนละ 1,500 บาท ถึง 3,000 บาท ได้รับตลอดชีวิต (เดิมเดือนละ 500 บาท ถึง 1,000 บาท ได้รับตลอดชีวิต)
- ทุกทางเลือก: เจ็บป่วยที่แพทย์สั่งหยุดพักโดยไม่ได้นอนโรงพยาบาล ได้วันละ 200 บาท ตั้งแต่แพทย์สั่งหยุด 1 วัน (เดิมทางเลือกที่ 1 และทางเลือกที่ 2 ต้องสั่งหยุดตั้งแต่ 3 วัน)
- ทุกทางเลือก: ไปพบแพทย์โดยไม่ได้หยุดพัก ได้ครั้งละ 200 บาท (เดิมทางเลือกที่ 1 และทางเลือกที่ 2 ได้ครั้งละ 50 บาท และทางเลือกที่ 3 ไม่มีสิทธินี้)
- เงินสงเคราะห์บุตรของทางเลือกที่ 3 คนละ 300 บาท ต่อเดือน บุตรอายุไม่เกิน 7 ปี (เดิมคนละ 200 บาท อายุไม่เกิน 6 ปี)
อ่านสรุปการเปลี่ยนแปลงของประกันสังคมได้ที่ประกันสังคมปี 2569 เปลี่ยนอะไรบ้าง
ม.40 ลดหย่อนภาษีได้
เงินสมทบที่ผู้ประกันตน ม.40 จ่ายเองนำไปลดหย่อนภาษีได้ตามที่จ่ายจริงในปีภาษี โดยนับตามวันที่จ่าย ถ้าจ่ายครบทุกเดือนของปี 2569 ลดหย่อนได้ 840 บาท (ทางเลือกที่ 1) 1,200 บาท (ทางเลือกที่ 2) 3,600 บาท (ทางเลือกที่ 3) ส่วนที่รัฐบาลสมทบนำมาลดหย่อนไม่ได้ ดูรายละเอียดที่ประกันสังคมลดหย่อนภาษี