ม.33 ม.39 ม.40 ต่างกันยังไง

สรุปสั้น ๆ ทั้ง 3 มาตรา

• มาตรา 33

  ลูกจ้างที่ทำงานกับนายจ้าง

  จ่ายเงินสมทบ

  5% ของค่าจ้าง เดือนละ 83–875 บาท

  ใครสมทบเพิ่ม

  นายจ้าง 5% และรัฐบาล 2.75% ของค่าจ้าง

  คุ้มครอง

  เจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ ตาย สงเคราะห์บุตร ชราภาพ ว่างงาน

  คำนวณเงินสมทบ ม.33

• มาตรา 39

  ผู้ที่เคยเป็นผู้ประกันตน ม.33 แล้วสมัครส่งเงินสมทบต่อเอง

  จ่ายเงินสมทบ

  เดือนละ 432 บาท เท่ากันทุกคน

  ใครสมทบเพิ่ม

  รัฐบาลเดือนละ 120 บาท

  คุ้มครอง

  เจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ ตาย สงเคราะห์บุตร ชราภาพ (ไม่มีเงินว่างงาน)

  ประกันสังคม ม.39

• มาตรา 40

  แรงงานนอกระบบและผู้ประกอบอาชีพอิสระ

  จ่ายเงินสมทบ

  เดือนละ 70 / 100 / 300 บาท ตามทางเลือก

  ใครสมทบเพิ่ม

  รัฐบาลเดือนละ 30 / 50 / 150 บาท

  คุ้มครอง

  ทุกทางเลือก: เจ็บป่วย ทุพพลภาพ ตาย · ชราภาพ: ทางเลือกที่ 2 และ 3 · สงเคราะห์บุตร: ทางเลือกที่ 3

  เปรียบเทียบ ม.40 ทั้ง 3 ทางเลือก

ตัวเลขของเดือนกันยายน 2569 ที่อัตราปกติ ปี 2569 มีช่วงที่ลดอัตรา คือ เดือนมกราคม 2569 ถึงพฤษภาคม 2569 ใน 9 จังหวัดที่มีประกาศลดเงินสมทบ ลูกจ้าง ม.33 ถูกหักเดือนละ 50–525 บาท และผู้ประกันตน ม.39 จ่ายเดือนละ 283 บาท

ตารางเปรียบเทียบ ม.33 ม.39 ม.40

ทำไม ม.39 จ่ายน้อยกว่า แต่เงินทดแทนก็น้อยกว่าด้วย

ม.33 คิดเงินสมทบจากค่าจ้างจริงแต่ไม่เกินเพดาน 17,500 บาท ส่วน ม.39 คิดจากฐานคงที่ 4,800 บาท ทุกคน แม้เงินเดือนเดิมจะสูงกว่านั้น ม.39 จ่าย 9% ของฐาน (ส่วนของลูกจ้างและนายจ้างรวมกัน ไม่รวมส่วนของกรณีว่างงาน) จึงเป็นเดือนละ 432 บาท เงินทดแทนที่คิดจากค่าจ้าง เช่น เงินทดแทนเมื่อเจ็บป่วยและเงินหยุดงานเพื่อคลอดบุตร ก็คิดจากฐาน 4,800 บาท เช่นกัน

ค่าคลอดบุตรแบบเหมาจ่าย 15,000 บาท และเงินสงเคราะห์บุตร 1,000 บาท ต่อคนต่อเดือน ได้เท่ากันทั้ง ม.33 และ ม.39 เพราะไม่ได้คิดจากค่าจ้าง ส่วนเงินทดแทนเมื่อเจ็บป่วยและเงินหยุดงานเพื่อคลอดของ ม.39 ในตารางเป็นการคำนวณตามหลักเกณฑ์ในกฎหมาย โปรดยืนยันกับสำนักงานประกันสังคม

เป็น ม.39 นาน ๆ มีผลกับบำนาญอย่างไร

บำนาญชราภาพเริ่มที่ 20% ของค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้ายที่จ่ายเงินสมทบ โดยเดือนที่เป็น ม.33 คิดตามค่าจ้างแต่ไม่เกินเพดานของเดือนนั้น และเดือนที่เป็น ม.39 คิดที่ฐาน 4,800 บาท ถ้าช่วงท้ายก่อนรับบำนาญเป็น ม.39 นาน ค่าจ้างเฉลี่ยจะลดลง บำนาญก็ลดลงตาม

ตัวอย่าง: จ่ายเงินสมทบรวม 240 เดือน (ได้ 27.5% ของค่าจ้างเฉลี่ย) เงินเดือน 25,000 บาท และสิ้นสุดเดือนกันยายน 2569 ถ้าเป็น ม.33 ตลอด ได้บำนาญเดือนละ 4,228.13 บาท แต่ถ้า 60 เดือนสุดท้ายเป็น ม.39 ทั้งหมด จะเหลือเดือนละ 1,320 บาท

การคิดบำนาญเมื่อเคยย้ายจาก ม.33 เป็น ม.39 ใช้แนวปฏิบัติของสำนักงานประกันสังคม ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3307/2567 เป็นการวินิจฉัยเฉพาะคดี

อย่างไรก็ตาม เดือนที่เป็น ม.39 ช่วยให้จำนวนเดือนครบ 180 เดือนได้ ถ้าจำนวนเดือนยังไม่ครบ การส่ง ม.39 ต่อทำให้มีสิทธิได้บำนาญรายเดือนแทนบำเหน็จ คำนวณบำนาญชราภาพ · คำนวณบำเหน็จชราภาพ

ม.40 ทั้ง 3 ทางเลือกต่างกันอย่างไร

ทุกทางเลือกได้เงินทดแทนเมื่อเจ็บป่วย ทุพพลภาพ และค่าทำศพ ส่วนทางเลือกที่ 2 และ 3 มีเงินออมชราภาพ และทางเลือกที่ 3 มีเงินสงเคราะห์บุตรเพิ่ม รัฐบาลสมทบให้อีกเดือนละ 30 / 50 / 150 บาท ตามทางเลือก ม.40 ไม่มีเงินว่างงาน และไม่มีเงินคลอดบุตร

• ทางเลือกที่ 1 จ่ายต่อเดือน 70 บาท (ต่อปี 840 บาท)

  • เจ็บป่วย: นอนโรงพยาบาลหรือหยุดพักรวมไม่เกิน 30 วันต่อปี
  • ทุพพลภาพ: เดือนละ 1,000–2,000 บาท ตลอดชีวิต
  • ตาย: ค่าทำศพ 25,000 บาท และเงินสงเคราะห์กรณีตาย 8,000 บาท เมื่อจ่ายครบ 60 เดือน

• ทางเลือกที่ 2 จ่ายต่อเดือน 100 บาท (ต่อปี 1,200 บาท)

  • เจ็บป่วย: นอนโรงพยาบาลหรือหยุดพักรวมไม่เกิน 30 วันต่อปี
  • ทุพพลภาพ: เดือนละ 1,000–2,000 บาท ตลอดชีวิต
  • ตาย: ค่าทำศพ 25,000 บาท และเงินสงเคราะห์กรณีตาย 8,000 บาท เมื่อจ่ายครบ 60 เดือน
  • ชราภาพ: สะสมเดือนละ 50 บาท พร้อมผลตอบแทน ออมเพิ่มได้เดือนละไม่เกิน 1,000 บาท

• ทางเลือกที่ 3 จ่ายต่อเดือน 300 บาท (ต่อปี 3,600 บาท)

  • เจ็บป่วย: นอนโรงพยาบาลหรือหยุดพักรวมไม่เกิน 90 วันต่อปี
  • ทุพพลภาพ: เดือนละ 1,500–3,000 บาท ตลอดชีวิต
  • ตาย: ค่าทำศพ 50,000 บาท
  • ชราภาพ: สะสมเดือนละ 150 บาท พร้อมผลตอบแทน เพิ่ม 10,000 บาท เมื่อครบ 180 เดือน ออมเพิ่มได้เดือนละไม่เกิน 1,000 บาท
  • สงเคราะห์บุตร: 300 บาท ต่อคนต่อเดือน ไม่เกิน 2 คน

เปรียบเทียบ ม.40 ทั้ง 3 ทางเลือก

ย้ายมาตราได้อย่างไร

ม.33 → ม.39

เมื่อออกจากงาน ถ้าเคยจ่ายเงินสมทบ ม.33 มาแล้วไม่น้อยกว่า 12 เดือน สมัคร ม.39 ได้ภายใน 6 เดือนหลังออกจากงาน เดือนที่จ่ายต่อใน ม.39 นับรวมกับ ม.33 เพื่อสิทธิชราภาพ

ม.33 หรือ ม.39 → ม.40

ถ้าไม่ได้เป็นผู้ประกันตน ม.33 หรือ ม.39 แล้ว และอายุ 15–65 ปี สมัคร ม.40 ได้ แต่สิทธิและเงินชราภาพของ ม.40 เป็นแบบของ ม.40 เอง

ม.39 หรือ ม.40 → ม.33

เมื่อกลับไปทำงานเป็นลูกจ้าง จะเป็นผู้ประกันตน ม.33 อีกครั้ง เพราะคนหนึ่งเป็นผู้ประกันตนได้ทีละมาตรา และความเป็นผู้ประกันตน ม.39 สิ้นสุดเมื่อกลับไปเป็น ม.33

ม.39 สิ้นสุดเมื่อไร

เมื่อไม่จ่ายเงินสมทบ 3 เดือนติดต่อกัน หรือภายใน 12 เดือนจ่ายไม่ถึง 9 เดือน หรือลาออกจาก ม.39 หรือกลับไปเป็น ม.33 หรือเสียชีวิต

ออกจากงานแล้วไม่ได้สมัครต่อ

สิทธิกรณีเจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ และตาย ยังคุ้มครองต่ออีก 6 เดือนหลังสิ้นสภาพผู้ประกันตน แต่เงินสงเคราะห์บุตรหยุดเมื่อสิ้นสภาพ

ประกันสังคม ม.39 · เปรียบเทียบ ม.40 ทั้ง 3 ทางเลือก · คำนวณเงินสมทบ ม.33

ออกจากงานแล้ว ควรเลือก ม.39 หรือ ม.40

ถ้าเพิ่งออกจากงานและเคยเป็น ม.33 มาไม่น้อยกว่า 12 เดือน มีทางเลือกสมัคร ม.39 ภายใน 6 เดือน หรือสมัคร ม.40 ไม่มีคำตอบเดียวที่ดีที่สุดสำหรับทุกคน ข้อที่ควรคิดมีดังนี้

• ใกล้ครบเดือนสำหรับบำนาญ บำนาญต้องจ่ายเงินสมทบรวม 180 เดือนขึ้นไป โดยนับเดือนของ ม.33 และ ม.39 รวมกัน ถ้ายังไม่ครบ ม.39 ทำให้นับเดือนต่อได้ ส่วน ม.40 มีเงินชราภาพแยกของตัวเอง (ทางเลือกที่ 2 และ 3)
• วางแผนมีบุตร ม.39 ยังได้ค่าคลอดบุตร 15,000 บาท ต่อครั้ง ผู้ประกันตนหญิงได้เงินหยุดงานเพื่อคลอด 7,200 บาท (คำนวณตามหลักเกณฑ์ โปรดยืนยันกับสำนักงานประกันสังคม) และเงินสงเคราะห์บุตร 1,000 บาท ต่อคนต่อเดือน ม.40 ไม่มีเงินคลอดบุตร และมีเงินสงเคราะห์บุตรเฉพาะทางเลือกที่ 3 เดือนละ 300 บาท ต่อบุตร 1 คน
• ค่าใช้จ่ายต่อเดือน ม.39 จ่ายเดือนละ 432 บาท ส่วน ม.40 จ่าย 70 / 100 / 300 บาท ถ้าขาดส่ง ม.39 3 เดือนติดต่อกัน สถานะจะสิ้นสุด ส่วน ม.40 จ่ายล่วงหน้าได้ แต่จ่ายย้อนหลังไม่ได้
• ส่งครบเดือนแล้ว และใกล้อายุรับบำนาญ ถ้าจ่ายเงินสมทบครบ 180 เดือนแล้ว เดือนที่เป็น ม.39 ช่วงท้ายจะคิดที่ฐาน 4,800 บาท ในค่าจ้างเฉลี่ยของบำนาญ ก่อนตัดสินใจให้คำนวณบำนาญทั้งสองแบบ และสอบถามสำนักงานประกันสังคม

ประกันสังคม ม.39 · เปรียบเทียบ ม.40 ทั้ง 3 ทางเลือก · ประกันสังคมลดหย่อนภาษี